می‌دونید سرمنشاء اغلب مشکلات دهان و دندان پلاک میکروبی دندان هست؟ می‌دونستید که ما هیچوقت نمی‌تونیم از شر پلاک نجات پیدا کنیم و هیچ روشی برای نابودی اون تا این لحظه وجود نداره؟ اگه نمی‌دونستید حتما این مقاله رو بخونید. ما اینجا به شما میگیم پلاک دندان چیه، چطوری ساخته میشه، چه مشکلاتی ایجاد میکنه و اگر باهاش مقابله نکنیم چه بلاهای فجیعی سرمون میاره!!


پلاک دندان چیست؟

پلاک دندان یک لایه بسیار نازکی شامل باکتری های مختلف هست که همیشه روی دندان های ما ایجاد میشه. پلاک بسیار چسپنده هست و روی دندان های همه میشینه. این لایه چسپناک به خودی خود مشکلی برای ما ایجاد نمیکنه و اگه هر روز مسواک بزنیم یا به بهداشت دهان و دندان رسیدگی کنیم پس از هر بار شکل گرفتن اثرات منفیش از بین میرن

اگر هم بهداشت دهان و دندان ضعیف باشه پلاک ها در نهایت تبدیل به تارتار یا همان جرم دندان می شن که مشکلات بسیار بزرگی برای سلامت دهان و دندان ایجاد می کنن.


پلاک میکروبی چطور ایجاد میشه؟

در داخل دهان ما میلیون ها باکتری مختلف وجود دارن. این باکتری ها از مواد غذایی که میخوریم تغذیه می کنن و با انرژی به دست آمده از طریق خوردن این مواد، فعالیت و زندگی می کنن.

وقتی باکتری های دهان ما از غذاهای شیرین یا نشاسته ای مثل شیر، آب میوه، نوشابه، نان، ماکارونی و … مصرف می کنن اسید تولید می  کنند. اسید ایجاد شده همراه با باکتری ها، کربوهیدارت ها، اسیدها و برخی مواد معدنی موجود در دهان به هم متصل شده و  در مجموع لایه نازک و چسپنده به نام پلاک دندان ایجاد می کنن که روی دندان ها رو میپوشونه.


علائم پلاک و جرم دندان چیست؟

همین که پلاک اندک اندک و لایه لایه روی هم تجمع پیدا کنه تبدیل به جرم دندان میشه و بعد از اون علائم زیر رو بروز میده:

  • ایجاد بوی بد دهان مزمن (هالیتوز).
  • قرمز و متورم شدن لثه
  • خونریزی از لثه مخصوصا حین مسواک زدن

چه کسانی پلاک و جرم دندان بیشتری دارن؟

همه پلاک دندان دارن اما برخی از افراد در شرایط قرار میگیرن که پلاک زیادی تولید می  کنن و اینا همواره جرم دندان زیادی هم میگیرن. مثلا این افراد بیشتر به پلاک و جرم دندان مبتلا میشن:

  • افرادی که مقدار زیادی غذای شیرین یا نشاسته ای یا نوشیدنی مصرف می کنن.
  • افرادی که به دلایل مسائل روانشناخنتی داروهایی مصرف می کنند که موجب خشکی دهان در اون ها میشه.
  • کسانی که سابقه پرتو درمانی سر و گردن داشته اند
  • افراد سیگاری و اشخاصی که سوء مصرف مواد مخدر و افیونی دارند.

عوارض پلاک دندان چیست؟

پلاک در مدت زمان کوتاهی پس از تولیدش باید از بین بره. به عبارتی برای جلوگیریی از تجمعش باید حتما هر روز مسواک زدن و سایر اصول بهداشت ساده دهان و دندان را رعایت کرد. اما چنانچه به آن بی توجهی بشه متاسفانه تبدیل به جرم دندان میشه و بودن جرم دندان میتونه مشکلات و عوارض زیر رو به همراه داشته باشه:


برای از بین بردن پلاک دندان چه کنیم؟

برای برداشتن خود پلاک درمان خاصی نداریم چون پلاک به خودی خود در کوتاه مدت مشکلی برای ما ایجاد نمیکنه مگه اینکه سفت و سخت بشه و تبدیل بشه به جرم دندان. حالا اگر پلاک میکروبی روی هم تجمع پیدا کرد و تبدیل شد به جرم دندان یا همون تارتار، اونوقته که نیاز به درمان دندانپزشکی داره و باید جرمگیری انجام داده بشه.

اما در هر صورت اگه تشکیل پلاک شدید باشه میتونیم برای کاهش تولیدش یا درمانش این اقدامات دندانپزشکی رو انجام بدیم:

  • انجام فیشور سیلامت در کودکان به جهت درزبندی سطوح دندان خلفیشون
  • استفاده از داروهای خشکی دهان برای افزایش تولید بزاق (اگه با مشکل خشکی دهان روبرو هستند)
  • انجام درمان های فلوراید برای کاهش رشد باکتری های ایجاد کننده پلاک و جلوگیری از پوسیدگی دندان ها
  • استفاده از بعضی خمیر دندان ها یا دهان شویه ضد باکتری (حاوی کلرهگزیدین).

چطوری از تشکیل پلاک دندان جلوگیری کنیم؟

ما نمی‌تونیم جلوی تشکیل پلاک رو بگیریم چون حقیقت اینه که بعد از خوردن هر چیزی ممکنه پلاک تشکیل بشه و کاریش هم نمیشه کرد. ما به جای جلوگیری از تشکیل پلاک دندان می‌بایست جلوی تجمع اون رو بگیریم.

در حقیقت برای این کار ما باید به صورت روزانه بهداشت دهان و دندان رو رعایت کنیم و بعد از تشکیل اولیه پلاک سریع مسواک بزنیم یا نخ دندان استفاده کنیم. در ادامه می‌تونید درباره راه های جلوگیری از تجمع و ازدیاد پلاک چیزای بیشتری بخونید. فقط اینو بدونید که با دنبال کردن این موارد میتونید مانع از سفت شدن پلاک میکروبی و ایجاد جرم دندان بشید.


هر روز نخ دندان استفاده کنید!

نخ دندان رو اول از همه میارم چون غالباً بعضی از افراد اصلا نخ دندان استفاده نمی‌کنن. این در حالیه که کشیدن نخ دندان به اندازه مسواک زدن ضروریه و حتما باید هر روز ازش استفاده بشه. ما با مسواک، تنها می‌تونیم 60 یا 70 درصد از سطح دندان‌ها رو تمیز کنیم و برای 30 تا  40 درصد دیگش حتما باید نخ دندان یا مسواک بین دندانی استفاده کنیم.

بنابراین لطفاً اهمیت نخ دندان کشیدن در جلوگیری از تجمع پلاک دندان رو به هیچ عنوان فراموش نکنید. اگه حتی روزی 1 بار اینکارو آخر شبا انجام بدید کافیه. فقط سعی کنیم انجام بدیم.


حتما روزی 2 بار رو مسواک بزنید!

مسواک زدن خیلی در جلوگیری از تشکیل پلاک میکروبی دندان موثره. اما یادمون نره که باید اصولی انجام بشه تا نتیجه بهتری داشته باشه. مثلا روزی 2 بار بهتره که مسواک بزنیم و هر بار هم 2 دقیقه براش زمان بگذاریم.

به جز این، باید نوع و جنس مسواکی که می‌خریم حتما مناسب با وضعیت دهان و دندانمون باشه و به درستی یا از راه توصیه شده‌ش دندان ها رو باهاش تمیز کنیم.

بیشتر بخوانید 👈 راهنمای خرید بهترین مسواک


جویدن آدامس بدون قند رو فراموش نکنید

دندونپزشکا توصیه می‌کنن بلافاصله بعد از اتمام غذا مسواک نزنیم. چرا؟ چون فضای دهان بعد از غذا اسیدیه و اگر ما مسواک بزنیم به خراب شدن بیشتر دندان ها کمک می کنیم. بهتره 1 ساعت بعد از مصرف غذا یا هر چیز دیگری مسواک بزنیم.

حالا شاید در این فاصله نتونیم مسواک بزنیم، اما میشه دهان رو با آب شستشو داد و یا آدامس بدون قند جوید. اینکار به افزایش بزاق دهان و کاهش تشکیل پلاک دندان کمک بسیار زیبادی می کنه. ما جویدن آدامس بدون قند یا آدامس حاوی قند بی ضرر زایلیتول رو مخصوصا به افرادی که با معضل خشکی دهان مواجه هستند به شدت توصیه می کنیم.


یه تغییر کوچولو در رژیم غذایی اعمال کنید

خوردن بعضی غذاها یا نوشیدنی‌ها به تشکیل پلاک دندانی کمک زیادی می‌کنه. مثلاً غذاهای شیرین یا حاوی نشاسته چنین اثری دارند. ما باید مصرف این مواد رو کاهش بدیم و به جاش غذاهای مقوی، تازه و آبدار بنوشیم. مثلا ماست ساده هم میتونن برای سلامت ما مفید باشن و هم به جلوگیری از تشکیل پلاک میکروبی دندانی منجر میشوند.


بعضی وقتا به دندانپزشکی مراجعه کنید

این دیگه گفتن نداره خوشبختانه خیلی از مردم ما در طی چند سال گذشته استقبال خوبی از چکاپ دندانپزشکی داشتن و تمرکزشون رو گذاشتن روی دندانپزشکی پیشگیرانه. مراجعه منظم به صورت هر 6 ماه یکبار میتونه به شما کمک کنه نه تنها تولید و تجمع پلاک دندان رو کاهش بدید که از بروز مشکلات ثانویه مثل پوسیدگی دندان، دندان درد و … هم پیشگیری کنید.


راستی دهانشویه ها رو یادمون نره

دهانشویه ها یکی از پایه های اصلی مراقبت از دهان و دندان هست. یک سریی دهانشویه هستند که اصطلاحا ضد پلاک هستند. استفاده منظم از این دهانشویه ها میتونه به شما کمک کنه از تشکیل پلاک دندان و جرم های سفت و سخت پیشگیری کنید و دندان های سالمی داشته باشید.


در رابطه به پلاک میکروبی چه وقت باید به دندانپزشک مراجعه کنیم؟

پلاک تشکیل شده در سطح دندانی یا لابلای اونا رو میشه مستقیما توی آینه دید. شما هر زمان که حس کردید اونطور که باید بهداشت رو رعایت نمی کنید و پلاک روی دندان کرده برای چکاپ و پروسه جرمیگری دندان بهتره که به دندانپزشک مراجعه کنید.

اگه هنوز به دندانپزشک مراجعه نکردید و هر کدوم از علائم زیر رو یه مدتیه که تجربه می کنید سعی کنید در اولین فرصت به مطب دندانپزشکی مراجعه کنید:

  • بوی بد دهان
  • تورم صورت
  • احساس شل شدن دندان
  • درد یا دشواری حین جویدن غذا
  • قرمزی در اطراف دندان ها یا در بافت لثه
  • تورم، خونریزی و یا ساایر علائم غیرطبیعی مربوط به لثه
  • دندان درد
  • حساسیت دندان به غذاها یا نوشیدنی‌های گرم یا سرد.

پلاک دندان در بروز این علائم ممکنه نقش داشته باشه و حتما باید برای مداوا و درمان به موقع یه دندانپزشک خوب پیدا کنید تا به مطبش مراجعه کنید.


سعی کنید این سوالات رو حتما از دندانپزشکتون بپرسید

ما که تقریبا همه چیز رو درباره پلاک میکروبی دندان و جرم های دندانی اینجا توضیح دادیم. اما بهتره از نزدیک این سوالات رو هم از دندانپزشکتون بپرسید:

  • بهترین راه برای جلوگیری و خلاص شدن از شر پلاک چیست؟
  • چطور می‌تونم خطر پوسیدگی و بیماری لثه رو کاهش بدم؟
  • برای کاهش پلاک چه تغییراتی در رژیم غذایی باید ایجاد کنم؟
  • بهترین مسواک، خمیر دندان و دهانشویه متناسب با نیاز من چیه؟
  • بهتره که چطوری دندون هام رو تمیز کنم؟

-منابع-

این پست چقدر تونست بهت کمک کنه؟

امتیاز از راست به چپ بیشتر میشه!

میانگین امتیازات / 5. تعداد امتیازات

تا حالا کسی نظر نداده تو اولین نفر باش

ما متاسفیم که این پست براتون مفید نبوده

لطفا بهمون کمک کنید این پست رو بهتر کنیم

میشه لطفا بگی چطور میتونیم پست رو بهتر کنیم؟

یک دیدگاه درباره چیزی که خواندید بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *